"ท้องอืดในผู้สูงอายุ" ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม
"ท้องอืดในผู้สูงอายุ" ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม
ผู้สูงอายุท้องอืด เกิดจากอะไร รักษาอย่างไร ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและจิตใจหลายประการ ทำให้มีโอกาสเกิดปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ได้ง่าย หนึ่งในปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยในผู้สูงอายุคือ ท้องอืด ซึ่งอาจเกิดจากหลายสาเหตุและอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม
สาเหตุของท้องอืดในผู้สูงอายุอาจเกิดจากหลายปัจจัย ดังนี้
- ความเสื่อมของการทำงานของระบบย่อยอาหาร ผู้สูงอายุมีการทำงานของระบบย่อยอาหารลดลง ทำให้ย่อยอาหารได้ช้าลง ส่งผลให้อาหารใช้เวลานานกว่าจะย่อยและดูดซึม เกิดแก๊สในกระเพาะอาหารและลำไส้มากขึ้น
- โรคประจำตัว ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคกรดไหลย้อน โรคกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง โรคตับแข็ง โรคไตวายเรื้อรัง โรคพาร์กินสัน โรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจล้มเหลว เป็นต้น มีโอกาสเกิดท้องอืดได้มากกว่าผู้สูงอายุที่ไม่มีโรคประจำตัว
- การใช้ยา ยาบางชนิด เช่น ยาลดกรด ยาต้านการอักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ยาลดความดันโลหิต ยาขับปัสสาวะ ยารักษาโรคจิตประสาท เป็นต้น อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงเป็นท้องอืดได้
- พฤติกรรมการรับประทานอาหาร พฤติกรรมการรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม เช่น การรับประทานอาหารปริมาณมากเกินไป การรับประทานอาหารเร็ว การรับประทานอาหารรสจัด การดื่มน้ำอัดลมหรือเครื่องดื่มที่มีแก๊ส เป็นต้น ล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดท้องอืดได้
อาการของท้องอืดในผู้สูงอายุ ได้แก่ รู้สึกอึดอัดแน่นท้อง รู้สึกมีลมในท้อง ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และมีแก๊สในกระเพาะอาหารและลำไส้
วิธีป้องกันท้องอืดในผู้สูงอายุ
วิธีป้องกันท้องอืดในผู้สูงอายุ ได้แก่
- รับประทานอาหารให้ตรงเวลาและในปริมาณที่เหมาะสม รับประทานอาหารช้าๆ เคี้ยวให้ละเอียดหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารรสจัด อาหารที่มีไขมันสูง อาหารที่มีกากใยมากเกินไป อาหารที่มีน้ำตาลสูง และเครื่องดื่มที่มีแก๊ส
- ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอในแต่ละวัน
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- ควบคุมน้ำหนักไม่ให้เกินเกณฑ์
- หากมีโรคประจำตัว ควรรับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
วิธีรักษาท้องอืดในผู้สูงอายุ
การรักษาท้องอืดในผู้สูงอายุขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดท้องอืด หากเกิดจากความเสื่อมของการทำงานของระบบย่อยอาหาร อาจใช้ยาช่วยย่อยอาหารหรือยาลดแก๊สในกระเพาะอาหาร อย่างแอร์เอ็กซ์ (Air-X) เป็นยาแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อที่มีส่วนประกอบหลักคือ ไซเมธิโคน (Simethicone) ซึ่งเป็นสารที่ช่วยกระจายตัวของแก๊สในทางเดินอาหาร ทำให้แก๊สแตกตัวและถูกขับออกทางลมหายใจหรือลำไส้ หากเกิดจากโรคประจำตัว ควรรักษาโรคประจำตัวนั้นให้หายดี หากเกิดจากพฤติกรรมการรับประทานอาหาร ควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารให้เหมาะสม หากผู้สูงอายุมีอาการท้องอืดเรื้อรังหรือมีอาการรุนแรง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง
อ้างอิง
- บทความเรื่อง "ท้องอืดในผู้สูงอายุ" โดย โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์
- บทความเรื่อง "ท้องอืดในผู้สูงอายุ" โดย โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีนครินทร์
- บทความเรื่อง "ท้องอืดในผู้สูงอายุ" โดย โรงพยาบาลกรุงเทพ
